Τα ηλεκτρικά λεωφορεία αποτελούν πλέον γνώριμη εικόνα και στους ελληνικούς δρόμους, καθώς κυκλοφορούν ήδη στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. Στην πρωτεύουσα βρίσκονταν σε κυκλοφορία 240 ηλεκτρικά λεωφορεία την άνοιξη του 2026, ενώ ακολούθησε η παραλαβή 125 επιπλέον οχημάτων για τη σταδιακή ένταξή τους στον στόλο της ΟΣΥ. Στη Θεσσαλονίκη, μετά την πρόσφατη προσθήκη 50 αρθρωτών ηλεκτρικών λεωφορείων, ο ΟΑΣΘ διαθέτει συνολικά 160 καινούργια ηλεκτρικά οχήματα.
Η ελληνική εξέλιξη εντάσσεται σε μια πολύ ευρύτερη αλλαγή που συντελείται στις επαγγελματικές μεταφορές. Σύμφωνα με τα στοιχεία του International Council on Clean Transportation (ICCT), οι παγκόσμιες πωλήσεις ηλεκτρικών φορτηγών, λεωφορείων και πούλμαν μηδενικών εκπομπών ξεπέρασαν το 2025 για πρώτη φορά τις 520.000 μονάδες.
Σε σχέση με το 2024, η αύξηση έφτασε το 86%, κάτι που δείχνει ότι η ηλεκτροκίνηση αρχίζει να επεκτείνεται και πέρα από τα επιβατικά αυτοκίνητα. Η εικόνα, ωστόσο, δεν είναι ομοιόμορφη, καθώς περίπου το 88% των παγκόσμιων πωλήσεων μεσαίων και βαρέων επαγγελματικών οχημάτων μηδενικών εκπομπών πραγματοποιήθηκε στην Κίνα.
Η κινεζική υπεροχή είναι ιδιαίτερα έντονη στα φορτηγά. Μέσα σε δύο χρόνια, οι πωλήσεις ηλεκτρικών μεσαίων και βαρέων φορτηγών στη χώρα υπερ-πενταπλασιάστηκαν, φτάνοντας περίπου τις 400.000 μονάδες το 2025.
Αναλυτικότερα, ταξινομήθηκαν περίπου 174.700 μεσαία ηλεκτρικά φορτηγά, τα οποία αντιστοιχούσαν στο 22% της συγκεκριμένης κατηγορίας. Στα βαρέα φορτηγά οι πωλήσεις έφτασαν περίπου τις 232.000 μονάδες, με τα αμιγώς ηλεκτρικά να καταλαμβάνουν μερίδιο 28%.
Πρόκειται για ποσοστά που απέχουν σημαντικά από όσα καταγράφονται στις περισσότερες δυτικές αγορές. Καθοριστικό ρόλο παίζουν η μείωση του κόστους των μπαταριών, τα κρατικά προγράμματα στήριξης, οι χαμηλότερες λειτουργικές δαπάνες και η ταχύτερη ανάπτυξη υποδομών φόρτισης.
Στην Κίνα έχει διαδοθεί και η ανταλλαγή μπαταριών, ιδιαίτερα στα βαρέα φορτηγά που κινούνται σε σταθερές διαδρομές. Με αυτή τη λύση η εξαντλημένη μπαταρία αντικαθίσταται μέσα σε λίγα λεπτά, περιορίζοντας τον χρόνο ακινητοποίησης του οχήματος, ο οποίος έχει άμεση οικονομική σημασία για μια εταιρεία μεταφορών.
Εκτός Κίνας η μετάβαση εξελίσσεται πολύ πιο αργά. Σε όλες τις υπόλοιπες αγορές μαζί πωλήθηκαν το 2025 περίπου 41.000 αμιγώς ηλεκτρικά φορτηγά. Το συγκεκριμένο μέγεθος δείχνει πόσο μεγάλη είναι η απόσταση που χωρίζει την κινεζική αγορά από τον υπόλοιπο κόσμο.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση οι πωλήσεις ηλεκτρικών φορτηγών αυξήθηκαν κατά 71% το 2025, με το μερίδιό τους στο σύνολο των οχημάτων άνω των 3,5 τόνων να φτάνει το 4,5%, έναντι 2,5% το 2024. Στη σημαντική όμως κατηγορία των βαρέων φορτηγών άνω των 12 τόνων, το αντίστοιχο ποσοστό περιορίστηκε στο 1,9%.
Αυτό δείχνει ότι η αύξηση προήλθε κυρίως από τα ελαφρύτερα και μεσαία επαγγελματικά οχήματα, τα οποία μπορούν ευκολότερα να επιστρέφουν καθημερινά σε σταθερή βάση για φόρτιση. Στις διεθνείς οδικές μεταφορές, αντίθετα, το υψηλό κόστος αγοράς, το βάρος των μπαταριών και η ανεπαρκής υποδομή ταχυφόρτισης παραμένουν βασικά εμπόδια.
Πιο προχωρημένη είναι η ηλεκτροκίνηση στα λεωφορεία. Τα αμιγώς ηλεκτρικά μοντέλα αντιστοιχούσαν το 2025 περίπου στο 17% των παγκόσμιων πωλήσεων λεωφορείων και πούλμαν. Στην Κίνα οι πωλήσεις έφτασαν περίπου τις 53.000 μονάδες, στην Ευρωπαϊκή Ένωση τις 9.800 και στην Ινδία τις 5.000.
Η διαφορά εξηγείται από τον τρόπο λειτουργίας των αστικών συγκοινωνιών. Τα λεωφορεία ακολουθούν προκαθορισμένες διαδρομές, επιστρέφουν σε αμαξοστάσια και μπορούν να φορτίζονται κατά τη διάρκεια της νύχτας. Παράλληλα, η αντικατάσταση ενός πετρελαιοκίνητου αστικού λεωφορείου έχει άμεσο όφελος για την ποιότητα του αέρα και τον περιορισμό του θορύβου μέσα στις πόλεις.
Τα στοιχεία του ICCT δείχνουν τελικά μια μετάβαση δύο διαφορετικών ταχυτήτων. Η Κίνα έχει ήδη περάσει στη μαζική ηλεκτροκίνηση των φορτηγών, ενώ στην Ευρώπη και στις υπόλοιπες αγορές η αλλαγή προχωρά κυρίως μέσω των αστικών λεωφορείων. Το αν η ίδια εξέλιξη θα ακολουθήσει σύντομα και στις εμπορευματικές μεταφορές θα εξαρτηθεί λιγότερο από τη διαθεσιμότητα των οχημάτων και περισσότερο από το κόστος, τη φόρτιση και τον χρόνο ακινητοποίησης κάθε φορτηγού.
