Στους δρόμους της Γηραιάς Ηπείρου κυκλοφορούν όλο και πιο πολλά οχήματα αλλά και όλο και πιο παλιά. Σε απόλυτα νούμερα ο συνολικός στόλος αυτοκινήτων στην Ευρώπη ξεπέρασε πλέον τα 255 εκατομμύρια οχήματα, όμως η μέση ηλικία τους πλησιάζει τα 13 χρόνια, ενώ η πραγματική παρουσία των ηλεκτρικών παραμένει οριακή.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της ACEA, το 2024 στους ευρωπαϊκούς δρόμους κυκλοφορούσαν 255.999.373 αυτοκίνητα, αριθμός αυξημένος κατά 1,4% σε σχέση με το 2023. Πρόκειται για μια σταθερή ανοδική πορεία που επιβεβαιώνει ότι το αυτοκίνητο εξακολουθεί να αποτελεί βασικό μέσο μετακίνησης, παρά τις συζητήσεις για περιορισμό της ιδιωτικής χρήσης του.
Το πρόβλημα, όμως, δεν είναι ο αριθμός, αλλά η ηλικία. Ο μέσος όρος του ευρωπαϊκού στόλου ανέβηκε στα 12,7 χρόνια από 12,5, με αρκετές χώρες να κινούνται σε σαφώς πιο ανησυχητικά επίπεδα. Η Ελλάδα βρίσκεται στην κορυφή της σχετικής λίστας με μέση ηλικία 17,8 έτη, ακολουθούμενη από την Εσθονία με 17,5, την Τσεχία με 16,5 και τη Μάλτα με 16,1 χρόνια. Ακόμη και στις μεγάλες αγορές, όπου θεωρητικά η ανανέωση θα έπρεπε να είναι ταχύτερη, η εικόνα δεν διαφέρει ουσιαστικά: 11,5 χρόνια στη Γαλλία, 10,6 στη Γερμανία, 13 στην Ιταλία και 14,5 στην Ισπανία.
Οι εξαιρέσεις είναι λίγες. Το Λουξεμβούργο ξεχωρίζει με μέση ηλικία στόλου μόλις 8,2 έτη, ενώ και η Λιθουανία κινείται χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο με 11,8 χρόνια. Σε 21 από τις 26 χώρες για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, ο μέσος όρος ξεπερνά τα 10 χρόνια, στοιχείο που δείχνει πόσο αργά ανανεώνεται ο ευρωπαϊκός στόλος στην πράξη.
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η εικόνα ως προς τα καύσιμα. Τα αμιγώς ηλεκτρικά αυτοκίνητα, παρά την έντονη πολιτική και επικοινωνιακή πίεση υπέρ τους, αντιστοιχούν μόλις στο 2,3% του συνολικού στόλου. Πρόκειται μεν για άνοδο σε σχέση με το 1,8% του 2023, αλλά παραμένει ένα ποσοστό που δύσκολα μπορεί να χαρακτηριστεί καθοριστικό. Τα plug-in υβριδικά, από την άλλη, υποχώρησαν από το 2,1% στο 1,4%, παρά τη σχετική ανάκαμψη που καταγράφηκε στις ταξινομήσεις μέσα στο 2025.
Στην πράξη, η Ευρώπη εξακολουθεί να κινείται σχεδόν αποκλειστικά με κινητήρες εσωτερικής καύσης. Βενζίνη και πετρέλαιο αντιπροσωπεύουν το 87,6% του στόλου, έναντι 89,5% την προηγούμενη χρονιά. Η μείωση είναι υπαρκτή, αλλά μικρή, και σε καμία περίπτωση δεν συμβαδίζει με τη ρητορική περί ταχείας μετάβασης στην ηλεκτροκίνηση.
Η απόσταση ανάμεσα στους πολιτικούς στόχους και την πραγματικότητα γίνεται ολοένα και πιο εμφανής. Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιμένει σε φιλόδοξα χρονοδιαγράμματα, όμως οι κατασκευαστές, μέσω της ACEA, προειδοποιούν ότι η εστίαση αποκλειστικά στα νέα αυτοκίνητα αγνοεί το πραγματικό πρόβλημα: τον τεράστιο και γερασμένο στόλο που συνεχίζει να κυκλοφορεί, ειδικά σε χώρες με χαμηλότερα εισοδήματα και περιορισμένα κίνητρα ανανέωσης.
Με αυτά τα δεδομένα, είναι σαφές ότι η ηλεκτροκίνηση, τουλάχιστον προς το παρόν, δεν έχει καταφέρει να αλλάξει ουσιαστικά το αποτύπωμα της ευρωπαϊκής αυτοκίνησης. Ο υψηλός μέσος όρος ηλικίας και η κυριαρχία των θερμικών κινητήρων δείχνουν ότι η μετάβαση θα είναι πολύ πιο αργή και πολύπλοκη απ’ όσο αφήνουν να εννοηθεί οι επίσημες εξαγγελίες, απαιτώντας διαφορετικές πολιτικές, ρεαλιστικά κίνητρα και μεγαλύτερη στήριξη σε εθνικό επίπεδο.
