Η Toyota περνά από τη θεωρία στην πράξη σε ό,τι αφορά την κυκλική οικονομία, εγκαινιάζοντας το πρώτο της Toyota Circular Factory στο Burnaston του Ηνωμένου Βασιλείου, σε μια κίνηση που έχει ιδιαίτερη σημασία για το μέλλον της παραγωγής αυτοκινήτων.
Η ουσία της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας δεν βρίσκεται σε μια γενική «πράσινη» προσέγγιση, αλλά σε μια συγκεκριμένη και μετρήσιμη εφαρμογή: το αλουμίνιο από παλιές ζάντες επαναχρησιμοποιείται για την κατασκευή εξαρτημάτων κινητήρων που τοποθετούνται στην Corolla.
Πρόκειται για ένα κλειστό κύκλωμα διαχείρισης υλικών, όπου το υλικό συλλέγεται, επεξεργάζεται και επανεισάγεται στην παραγωγή μέσα στο ίδιο βιομηχανικό οικοσύστημα. Το πρώτο αυτοκίνητο που ενσωματώνει αυτή τη διαδικασία βγήκε ήδη από τη γραμμή παραγωγής τον Μάρτιο, αποδεικνύοντας ότι το μοντέλο δεν είναι πιλοτικό, αλλά εφαρμόσιμο σε κανονικές συνθήκες παραγωγής.
Η διαδικασία βασίζεται στη λογική του γνωστού Toyota Production System, αλλά με αντίστροφη προσέγγιση. Αντί να εστιάζει μόνο στη συναρμολόγηση, δίνει έμφαση στην αποσυναρμολόγηση και την ανάκτηση υλικών. Περιλαμβάνει ασφαλή απενεργοποίηση, απομάκρυνση υγρών, διαχωρισμό εξαρτημάτων και κατηγοριοποίηση υλικών, με στόχο τη μέγιστη δυνατή αξιοποίηση κάθε στοιχείου.
Το ενδιαφέρον εδώ είναι ότι η συγκεκριμένη διαδικασία δεν περιορίζεται στην ανακύκλωση. Τα δεδομένα που προκύπτουν από την αποσυναρμολόγηση χρησιμοποιούνται για τη βελτίωση του σχεδιασμού των μελλοντικών μοντέλων, ώστε να είναι πιο εύκολη η επισκευή και η επαναχρησιμοποίηση εξαρτημάτων. Με άλλα λόγια, η κυκλική οικονομία περνά και στο ίδιο το engineering.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο πλαίσιο του Toyota Environmental Challenge 2050, με στόχο την επίτευξη ουδετερότητας άνθρακα στην Ευρώπη έως το 2040, αλλά και την προσαρμογή στις αυξανόμενες απαιτήσεις για ιχνηλασιμότητα υλικών και βιώσιμες πρακτικές.
Τα οφέλη είναι προφανή αλλά όχι αυτονόητα στην υλοποίηση: μείωση της εξάρτησης από πρωτογενείς πρώτες ύλες, καλύτερη αξιοποίηση των πόρων και δημιουργία μιας νέας λογικής σχεδιασμού, όπου το αυτοκίνητο δεν αντιμετωπίζεται ως προϊόν με συγκεκριμένο τέλος ζωής, αλλά ως μέρος ενός συνεχούς κύκλου.
Η επιλογή του Burnaston δεν είναι τυχαία, καθώς πρόκειται για ένα εργοστάσιο με μεγάλη εμπειρία παραγωγής, ενώ η Toyota σχεδιάζει ήδη την επέκταση του μοντέλου με δεύτερη μονάδα στην Πολωνία, δημιουργώντας σταδιακά ένα ευρωπαϊκό δίκτυο κυκλικής διαχείρισης.
Το ερώτημα βέβαια δεν είναι αν τέτοιες πρακτικές είναι απαραίτητες -αυτό θεωρείται δεδομένο- αλλά πόσο γρήγορα μπορούν να επεκταθούν σε όλη την κλίμακα της αυτοκινητοβιομηχανίας. Και εδώ η Toyota δείχνει ότι τουλάχιστον έχει ήδη κάνει το πρώτο ουσιαστικό βήμα.
