Οι μεγάλες χρωμιωμένες απολήξεις στο πίσω μέρος αρκετών σύγχρονων αυτοκινήτων συχνά δεν έχουν καμία σύνδεση με την πραγματική εξάτμιση. Η επιλογή αυτή μπορεί να ενοχλεί τους πιο παραδοσιακούς φίλους του αυτοκινήτου, όμως πίσω της υπάρχουν συγκεκριμένοι σχεδιαστικοί, τεχνικοί και οικονομικοί λόγοι.
Σε πολλά νέα SUV αλλά και premium μοντέλα, οι εντυπωσιακές απολήξεις που ενσωματώνονται στον πίσω προφυλακτήρα είναι ουσιαστικά διακοσμητικές. Οι πραγματικοί σωλήνες της εξάτμισης βρίσκονται χαμηλότερα, συνήθως κρυμμένοι κάτω από το αμάξωμα και αρκετές φορές στραμμένοι προς το οδόστρωμα.
Το αποτέλεσμα μπορεί να μοιάζει παράδοξο. Ο σχεδιαστής δημιουργεί την εικόνα δύο μεγάλων εξατμίσεων, ενώ στην πράξη τα καυσαέρια εξέρχονται από διαφορετικό σημείο. Η λύση αυτή έχει προκαλέσει αρκετές αντιδράσεις, κυρίως επειδή θεωρείται ότι επιχειρεί να δημιουργήσει μια πιο σπορ εικόνα χωρίς αντίστοιχο μηχανολογικό υπόβαθρο.
Ο πρώτος λόγος για τη χρήση των ψεύτικων απολήξεων είναι πράγματι αισθητικός. Οι σημερινοί πίσω προφυλακτήρες έχουν πολύ πιο περίπλοκο σχεδιασμό σε σχέση με το παρελθόν, με έντονες ακμές, διαχύτες και μεγάλες διακοσμητικές επιφάνειες. Οι απολήξεις αποτελούν μέρος αυτής της σχεδιαστικής σύνθεσης και πρέπει να βρίσκονται σε συγκεκριμένη θέση, ανεξάρτητα από το πού είναι τεχνικά δυνατό να καταλήξει το πραγματικό σύστημα εξαγωγής.
Κάτω από το αυτοκίνητο, άλλωστε, ο διαθέσιμος χώρος είναι περιορισμένος. Η πίσω ανάρτηση, το ρεζερβουάρ καυσίμου, οι δομικές ενισχύσεις του αμαξώματος και οι θερμικές προστασίες πρέπει να συνυπάρξουν με το σύστημα εξάτμισης. Στα υβριδικά και κυρίως στα Plug-in Hybrid μοντέλα προστίθενται επίσης συστοιχίες μπαταριών, ηλεκτροκινητήρες και καλωδιώσεις υψηλής τάσης.
Παράλληλα, τα συστήματα ελέγχου των εκπομπών έχουν γίνει σημαντικά πιο σύνθετα. Οι σύγχρονοι κινητήρες βενζίνης και diesel χρησιμοποιούν μεγαλύτερους καταλύτες, φίλτρα σωματιδίων και πρόσθετες διατάξεις επεξεργασίας των καυσαερίων. Έτσι, η χάραξη της εξάτμισης καθορίζεται περισσότερο από τεχνικές απαιτήσεις και λιγότερο από την εμφάνιση του πίσω προφυλακτήρα.
Σημαντικό ρόλο παίζει και η διαχείριση της θερμότητας. Τα καυσαέρια, ιδιαίτερα σε υπερτροφοδοτούμενους κινητήρες που λειτουργούν υπό μεγάλο φορτίο, μπορούν να έχουν πολύ υψηλή θερμοκρασία. Εάν η πραγματική απόληξη βρίσκεται πολύ κοντά σε πλαστικές ή βαμμένες επιφάνειες, απαιτείται πρόσθετη προστασία προκειμένου να αποφευχθούν αλλοιώσεις και μακροχρόνιες φθορές.
Με τη μεταφορά του πραγματικού σωλήνα πιο χαμηλά και πιο μακριά από τον προφυλακτήρα, το ζήτημα αντιμετωπίζεται ευκολότερα. Το διακοσμητικό πλαίσιο μπορεί έτσι να έχει οποιοδήποτε σχήμα θέλει ο σχεδιαστής, χωρίς να χρειάζεται να αντέχει άμεσα στις θερμοκρασίες της εξάτμισης.
Ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας είναι το κόστος. Ένα σύγχρονο μοντέλο μπορεί να διατίθεται με βενζινοκινητήρες, diesel, ήπια υβριδικά συστήματα, πλήρως υβριδικές και Plug-in Hybrid εκδόσεις. Καθεμία από αυτές μπορεί να απαιτεί διαφορετική διάταξη εξάτμισης.
Αν όμως η ορατή απόληξη αποτελεί ανεξάρτητο τμήμα του προφυλακτήρα, η αυτοκινητοβιομηχανία μπορεί να διατηρήσει ουσιαστικά ίδιο το πίσω μέρος του αυτοκινήτου σε περισσότερες εκδόσεις. Αλλάζει η πραγματική εξάτμιση από κάτω, χωρίς να απαιτούνται διαφορετικοί προφυλακτήρες, καλούπια και γραμμές συναρμολόγησης. Η μείωση της πολυπλοκότητας μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική εξοικονόμηση κόστους όταν αφορά εκατοντάδες χιλιάδες αυτοκίνητα.
Βέβαια, δεν είναι όλες οι περιπτώσεις ίδιες. Σε ορισμένα μοντέλα ο πραγματικός σωλήνας βρίσκεται ακριβώς πίσω από το εμφανές τελείωμα, επομένως τα καυσαέρια περνούν πράγματι μέσα από το σημείο που ο οδηγός αντιλαμβάνεται ως απόληξη. Απλώς ο μεταλλικός σωλήνας δεν είναι άμεσα ορατός.
Σε άλλα αυτοκίνητα, όμως, τα χρωμιωμένα ή μαύρα πλαίσια είναι απολύτως διακοσμητικά και η πραγματική εξάτμιση καταλήγει αρκετά εκατοστά πιο χαμηλά.
Από καθαρά τεχνική άποψη η λύση έχει λογική. Από πλευράς αισθητικής και αυθεντικότητας, όμως, η συζήτηση παραμένει ανοιχτή. Σε ένα συμβατικό οικογενειακό SUV πιθανότατα λίγοι θα ασχοληθούν. Σε ένα ακριβό ή σπορ μοντέλο, αντίθετα, μια εντυπωσιακή «εξάτμιση» που αποδεικνύεται απλώς πλαστικό διακοσμητικό δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί λεπτομέρεια χωρίς σημασία.
